Kupujesz nowe, drogie kalendarze. Rozpisujesz każdy dzień, od poniedziałku do niedzieli. Używasz kolorowych cienkopisów i rysujesz idealnie równe tabelki. W poniedziałek i wtorek czujesz spokój.
Ale przychodzi środa. Patrzysz na ten idealny plan i czujesz ogromny fizyczny opór. Nudę, która dosłownie dusi. Rzucasz kalendarz w kąt. A chwilę później uderza lęk. Wpadasz w chaos i tracisz kontrolę.
Zastanawiasz się, co z Tobą nie tak.
Znasz to?
To klasyczny objaw konfliktu w AuDHD.
Część autystyczna błaga o rutynę, by czuć bezpieczeństwo, a część ADHD szybko umiera z nudów i niszczy ten schemat.
Staystyki związane z AuADHD.
Jak wygląda konflikt między ADHD, które szuka dopaminy i nowości, a autyzmem, który potrzebuje rutyny dla poczucia bezpieczeństwa.
Dlaczego analizowanie świata od szczegółu do ogółu wywołuje u Ciebie gigantyczne zmęczenie poznawcze.
Skąd bierze się poczucie bycia „z innej planety” i jak ADHD-owy brak trwałości obiektu wpływa na zapominanie o kontaktach z bliskimi.
Czym jest potężny zjazd energetyczny po wyjściu z domu (meltdown) i dlaczego to biologiczny reset układu nerwowego, a nie zwykłe zmęczenie.
Dwa systemy operacyjne na jednym dysku
W gabinecie rzadko widzę czyste ADHD. Badania pokazują jasno.
I odwrotnie, około 30 do 50% osób z ADHD ma znaczące cechy autystyczne.
Dlaczego tysiące dorosłych z szybkim umysłem dorastało bez tej wiedzy?
Do 2013 roku oficjalne wytyczne (DSM-5, ICD-10) zabraniały jednoczesnego diagnozowania ADHD i autyzmu. A w Polsce oficjalne wytyczne pozwalały na jednoczesne postawienie obu diagnoz dopiero od 2022 wraz z wejściem nowej klasyfikacji – ICD-11.
Nauka opisuje AuDHD jako wewnętrzny konflikt dwóch układów:
Część ADHD poszukuje dopaminy, nowości i stymulacji.
Część autystyczna błaga o rutynę, przewidywalność i strukturę dla poczucia bezpieczeństwa.
Co to daje w efekcie?
Całkowity paraliż.
Rutyna po prostu nudzi i wykańcza psychicznie.
Z kolei jej brak wywołuje natychmiastowy lęk i poczucie chaosu.
Masz po prostu dwa zupełnie różne systemy operacyjne wgrane na jednym dysku
Gigabajty danych. Świat od szczegółu do ogółu
Kolejnym charakterystycznym objawem jest to, jak przetwarzasz dane. Twój autystyczny mózg analizuje świat od szczegółu do ogółu.
Co to oznacza w praktyce?
Skupiasz się na każdym detalu.
Prowadzisz nieustanną mikroanalizę wszystkiego, co Cię otacza.
Kiedy połączysz to z ADHD-owym osłabieniem funkcji wykonawczych, pojawia się problem. Ten proces daje gigantyczne zmęczenie poznawcze. Zanim w ogóle przejdziesz do działania, Twój procesor jest już całkowicie wykończony. Masz ogromny problem z postawieniem pierwszego kroku.
Ekstremalny masking i ukryte koszty społeczne.
Osoby z AuDHD doznają podwójnego obciążenia społecznego:
ADHD przynosi ekstremalną wrażliwość na odrzucenie, czyli tzw. RSD (Rejection Sensitive Dysphoria).
Autyzm dokłada do tego trudność w intuicyjnym czytaniu kodów społecznych.
Co to oznacza w praktyce?
Siedzisz na spotkaniu. Uśmiechasz się. Ale w środku spalasz gigantyczne pokłady energii.
W efekcie spędzasz całe życie na wycieńczającym maskowaniu. Udajesz kogoś innego. Uczysz się zachowań społecznych na pamięć z książek czy filmów. Wszystko po to, byle tylko uniknąć odrzucenia. To potwornie męczy.
AuDHD Burnout, czyli twardy reset
Często cierpisz na wyczerpanie sensoryczno-dopaminowe. Zobacz, jak to iskrzy w Twoim ciele:
ADHD gna Cię do nowego miasta, na głośny festiwal albo w wir nowych projektów w poszukiwaniu dopaminy.
Autyzm w tym samym czasie bez filtra rejestruje każdy dźwięk, zapach, dotyk materiału i światło.
Mijają dwa dni. Dochodzi do całkowitego odcięcia, do tak zwanego meltdownu. Znikasz ze świata. Zapamiętaj to dobrze: to nie jest zwykłe zmęczenie. To biologiczny reset układu nerwowego.
Niewidzialne relacje i życie na innej planecie
Dużym wyzwaniem w AuDHD są relacje społeczne i narastająca izolacja. Dochodzi tu do bardzo charakterystycznego połączenia dwóch objawów.
Z jednej strony masz autystyczne poczucie odrębności. Masz wewnętrzne przeświadczenie, że jesteś kimś z zupełnie innej planety i nikt Cię tak naprawdę nie rozumie.
Z drugiej strony uderza ADHD-owy brak trwałości obiektu. Działa to w prosty sposób: nie widzę Cię na co dzień, więc nie pamiętam, żeby do Ciebie napisać.
Kochasz swoich bliskich, ale przypominasz sobie o nich po miesiącu ciszy. To rodzi izolację i ogromne poczucie winy.
Wojna o uwagę
Ostatnim charakterystycznym objawem jest konflikt dwóch stanów uwagi.
W ADHD hiperfokus włącza się nagle wokół nowości i znika równie szybko.
W autyzmie mamy monotropizm. To głęboki, długofalowy stan uwagi nakierowany na stałe, specjalne zainteresowania.
U osób z AuDHD te dwa potężne stany potrafią się ze sobą ścierać. Ale jest w tym też ogromny potencjał. Kiedy przestaniesz z nimi walczyć, mogą połączyć siły i stworzyć potężne, interdyscyplinarne supermocarstwo
Przestań się biczować. Poznaj swój system
Zarządzanie AuDHD-owym typem mózgu nie jest łatwe. Ten wewnętrzny konflikt bywa po prostu bardzo wyczerpujący.
Dlatego mam do Ciebie dziś jedną wielką prośbę. Przestań wreszcie od siebie wymagać, że będziesz działać w jednym, idealnym rytmie, dokładnie tak jak wszyscy inni. Przestań się biczować za to, kim jesteś.
Pamiętaj o najważniejszym. Masz po prostu dwa zupełnie różne systemy operacyjne, które zostały wgrane na jednym dysku.
Co możesz z tym zrobić już dzisiaj?
Zacznij od tego, żeby po prostu jeszcze lepiej siebie poznać i zrozumieć.
Bądź bardziej uważna na siebie i na konkretne sygnały płynące z Twojego ciała.
Dbaj o równowagę swojego układu nerwowego na tyle, na ile tylko to jest teraz dla Ciebie możliwe.
Mały krok na dziś: Zostaw w swoim kalendarzu jedną dwugodzinną białą plamę. Bez żadnego planu. Daj swojemu mózgowi wentyl bezpieczeństwa.
Lubisz
ten odcinek?
Zapisz się, żeby otrzymywać najnowszy wprost na Twoją skrzynkę.
Nienawidzisz rutyny, ale bez niej ogarnia Cię lęk? Zobacz, jak rozpoznać AuDHD, zdjąć maskę i przestać walczyć z własnym mózgiem.
ADHD i codzienne obowiązki: Czemu „ogarnij się!” nie działa? Wracasz do domu po ciężkim dniu,…
Wywiad: Kulisy coachingu ADHD. O systemie 6S, chaosie w głowie i odwadze w biznesie. Dzisiaj…
Dlaczego mając milion pomysłów, nic nie kończysz? Ta jedna rzecz Cię blokuje Wpada Ci do…
Jak poradzić sobie z negatywną opinią i zatrzymać gonitwę myśli? Wyobraź sobie, że dajesz z…
Dlaczego samotność zabija twoją produktywność? Masz ambitne cele, idealną listę zadań i wiesz dokładnie, co…
Frajda to nie nagroda, to Twoje paliwo przy ADHD Masz tonę zaległości, więc zakazujesz sobie…
Jak przestać tylko przepisywać listy zadań? I jak sformułować zadanie, żeby Twój mózg nie uciekał…
Dlaczego Twoje listy zadań nie działają? Kilka lat temu tonęłam w żółtych karteczkach. Jako kierownik…
Jak przestać reagować impulsywnie? Poznaj 5 narzędzi do zatrzymania impulsywnej reakcji. Znasz to uczucie, kiedy…
Emocje wyprzedzają myśl? Zobacz, dlaczego tak trudno przejąć nad tym kontrolę. Czy zdarzyło Ci się…
Kochasz nowości, a nie ruszasz z miejsca? Pułapka strefy komfortu w ADHD. To marzenie było…
Dołącz do pracy równoległej Popraw swoją koncentrację, zwiększ efektywność pracy i czerp korzyści z pracy…
Dołącz do pracy równoległej Popraw swoją koncentrację, zwiększ efektywność pracy i czerp korzyści z pracy…
Dołącz do pracy równoległej Popraw swoją koncentrację, zwiększ efektywność pracy i czerp korzyści z pracy…
Dołącz do pracy równoległej Popraw swoją koncentrację, zwiększ efektywność pracy i czerp korzyści z pracy…
